Wat is Nosema?

In de oudere literatuur over medische parasitologie(2) behoort het geslacht Nosema tot de extreem gespecialiseerde weefselparasieten Microsporidia, die in de cel leven, en worden ze gerekend tot de Protozoa (eencellige diertjes). Nosema iséén van de vier beschreven geslachten. Niet alle soorten Nosema zijn nog goed beschreven. Dat komt vooral omdat ze heel klein zijn (1-2,5 μ) en waarschijnlijk ook, omdat ze bij gezonde mensen niet in grote getale voorkomen. Ze zijn bovendien nog niet zo lang geleden ontdekt.

Nosema bombis werd voor het eerst aangetroffen in 1959, maar tot de uitbraak van de AIDS-pandemie waren Microporidia vrij onbekende ziekteverwekkers. Ze zijn gevonden in hersenen, ogen, longen nieren, hartspier, lever en bijnierschors en dan vooral bij mensen met ziekten als malaria, lepra, tuberculose, HIV/AIDS e.d., m.a.w. bij mensen waarvan het immuunsysteem onder druk staat of aangetast is.

De Microsporidia injecteren de gastheercel met een giftige vloeistof, ze vermenigvuldigen zich asexueel of sexueel binnen de cel. In de loop der tijd is de classificatie van de Microsporidia gewijzigd. Het hele fylum Microspora, waartoe de Nosema’s behoren, wordt nu tot het fylum schimmels (Fungi) gerekend. (1)
Nosema apis (foto) heeft als gastheer altijd de Europese honingbij Apis mellifera gehad en Nosema cerenae de Aziatische honingbij Apis cerena.N. cerenae komt nu ook voor bij de Europese honingbij. (3)

Bronnen:
1. Biohealthbase.org - Microsporidia (2006)
2. Leventhal R. and R.F. Cheadle, Medical Parasitology, 1996
3. Voor biologie van Nosema soorten bij bijen met foto’s, zie:
http://www.dipucordoba.es/medioambiente/pdf/XJornadasApiPonencia01.pdf